vrijdag, augustus 19, 2022
HomeColumnBuitenspel, het kan zo simpel zijn (column)

Buitenspel, het kan zo simpel zijn (column)

-

Hé Scheids

Buitenspel, het kan zo simpel zijn

Steeds sneller, steeds makkelijker ook, is de scheidsrechter Kop van Jut. Beschimpt, belaagd en betast. Wie respecteert de scheidsrechter nog? En hoe leuk is het dan om er een te zijn – of te worden? Journalist Robbert Minkhorst neemt de proef op de som.

Met de Champions League-finale was het weer raak. Stond Benzema nou buitenspel toen hij voor Real Madrid scoorde tegen Liverpool? De voetbalgeleerden werden het niet eens. Minutenlang worstelden de scheidsrechter op het veld en zijn videoassistenten met de beelden. Hun conclusie: buitenspel. Benzema, eerst met een diepe bal aangespeeld, kreeg de bal terug uit de kluts, via de knie van een Liverpool verdediger. Per ongeluk. Dan is het ‘dus’ buitenspel. Als scheidsrechter die zijn debuut in de Champions League nog maken moet, zeg ik: Het was geen buitenspel. Over de afwegingen van de arbitrage bij Liverpool – Real: goede redenatie, foute conclusie.

Het gaat vaak fout bij het beoordelen van buitenspel, terwijl de regel in wezen volstrekt helder is. Ik vrees dat de crux hier is: beoordelen. Want daarbij wreekt de praktijk zich. Geen spelregel misschien die zo moeilijk valt toe te passen als de buitenspelregel. (Of het moet de regel rond hands zijn – maar die is wat mij betreft ook werkelijk onnavolgbaar.)

Buitenspel is in die zin gecompliceerd omdat voetballers de natuurlijke neiging hebben om, ongeacht welke beslissing hierover van mij ook, die altijd in twijfel te trekken. En het helpt niet als je met clubgrensrechters te maken hebt. ‘Pikkers’ heten de valsspelers onder hun in KNVB-scheidsrechtersjargon. Daarbij verwachten spelers dat ik altijd op één lijn sta met mijn assistenten. Ook al ben ik die spelers al vier, vijf keer voorbij gerend in een wedstrijd wat in feite betekent dat ze mij niet kunnen bijbenen, wordt er geroepen: ‘Dat moet je toch zelf kunnen zien?’

Nee, dat is dus niet te doen. Ik kreeg ooit de gouden tip van een begeleider, als je het vermoeden krijgt dat een van je assistenten loopt ‘te stelen’, om wél consequent op zijn lijn te gaan staan. Waardoor je dan sowieso nooit op tijd aan de andere kant van het veld bent en dus altijd – blind – moet varen op het vlagsignaal van de andere grensrechter. Zo pak je de veronderstelde valsspeler dus twee keer. Je kijkt hem op de vingers én je geeft zijn evenknie bij de tegenstander de vrije hand. Of, in de woorden van mijn begeleider destijds: ‘Hij heeft echt alleen zichzelf er maar mee. Hij benadeelt uiteindelijk zijn eigen ploeg.’

Dus dat doe ik sindsdien geregeld: op de lijn van de grensrechter gaan staan. Meestal roep ik eerst bij protesten na een vlagsignaal: ‘We gaan allemaal uit van elkaars eerlijkheid’. Dat helpt zelden nog, dus flapte ik er ook al meermalen uit: ‘Als je een onafhankelijk trio wil, moet je maar op een hoger niveau gaan voetballen’. Waarmee ik wil zeggen: We zijn tot elkaar veroordeeld met onze beperkingen. Ongeacht of die gebreken zich nu manifesteren op het terrein van discipline, motivatie of talent.

Maar wat nou als die bal onderweg wordt aangeraakt? Ik heb aan spelers en assistenten al best vaak uitgelegd dat als een verdediger de bal probeert te onderscheppen, hij het buitenspel van een aanvaller opheft. Een voetballer van Noordwijk die op zo’n manier dit seizoen een overwinning voor zijn club door zijn neus geboord zag worden, had het over een ‘zelfbedachte regel’ van de scheidsrechter. Nou nee dus.

Krijgt een speler de bal ongewild of onbedoeld tegen zijn hoofd, schouder, knie of teen, dan is het daarna nog steeds buitenspel. Maar gaat hij zich met het spel bemoeien, dan neemt hij vanaf dat moment een bewust risico.

Terug naar de Champions League-finale Liverpool – Real Madrid. Twee verdedigers van Liverpool proberen de aanval onschadelijk te maken. In de kluts schiet de bal van de voet van de een via de knie van de ander (terug) naar Benzema. Dat kan er ongelukkig uit zien, maar ze probeerden overduidelijk de bal weg te werken. Ze bemoeiden zich met die aanval. Dan kan het nooit meer buitenspel zijn.

Reageren?

r.minkhorst@mediahuis.nl

Twitter: @IJC_mink

#ikbenscheidsrechter

Must Read