vrijdag, oktober 7, 2022
HomeUit de oude doosOude clubhelden'De verwensingen waren niet mals, hondenlul was nog het vriendelijkst’

‘De verwensingen waren niet mals, hondenlul was nog het vriendelijkst’

-

Grensrechter Izak Zirkzee:

‘Rennend langs de lijn kreeg ik heel wat verwensingen naar mijn hoofd geslingerd, hondenlul was nog het vriendelijkst’

Oude Clubhelden

Zware klappen heeft Izak Zirkzee in zijn lange leven moeten incasseren en te verwerken gehad. Hij ging regelmatig negen tellen neer, maar wist met zijn laatste krachten toch weer op te staan, om – bijna K.O. – een nieuwe ronde in te gaan. Wie op bezoek gaat bij de in de Groenesteeg, hoek Oranjegracht, geboren Zirkzee om zijn verhalen als voetballer, verzorger en grensrechter op te tekenen, hoort in eerste instantie welk lot hem heeft getroffen en hoe hij op bewonderingswaardige wijze met al die nauwelijks te bevatten tegenslagen is omgegaan.

Om na een dergelijke inleiding te gaan praten over ‘het spelletje’ is ronduit cynisch. Dat doe je niet, dat wil je niet. Op de vraag van LeidenAmateurVoetbal: ‘Izak, mag ik eerst verwerken wat je hebt verteld en op een later tijdstip terugkomen om jouw ervaringen in het veld en langs de lijn op te schrijven?’, is zijn antwoord luid en duidelijk: ‘Nee, doen we niet. Nu ben je er, we gaan door. Maak er vooral geen zielig verhaal van. Ik ben namelijk niet zielig. Wat wil je drinken?’ Deze resolute reactie tekent het karakter van Izak Zirkzee, tegenspraak duldt hij niet.

Vrouw en dochters achterna?

Wij schrijven het jaar 2000. Bep, de vrouw van Izak, en dochter Wendy zijn met de auto van Zoetermeer onderweg naar huis. Het noodlot slaat toe, wanneer een auto in volle vaart op het tweetal inrijdt. De chaos is enorm. Van de auto is geen spaan over. Dat is het minst belangrijk. Veel, veel ernstiger is dat moeder Bep en dochter Wendy (22 jaar) het slachtoffer worden van dit verkeersongeval. Ze overlijden beiden. Of dit niet dramatisch genoeg is sterft een tijdje later ook Ellen, de andere dochter van Izak, aan de gevreesde ziekte.

Na het overlijden van zijn vrouw Bep en dochters Wendy en Ellen moest Izak Zirkzee zelfstandiger worden. Dat is gelukt. Hij kookt een afwisselend menu voor zichzelf en Ingrid en voor de honden. Hij vult zijn vrije tijd met naar wedstrijden gaan, een biljartje leggen en fietsen naar het strand. Ingrid is hem dan met de auto en de honden vooruitgesneld. Ze zijn dol op een strandwandeling

Verslagenheid alom, niet te beschrijven. Hoe verder? Is er een verder? Hier wordt het onmogelijke gevraagd van een mens. Izak schaamt zich er niet voor te zeggen, dat hij ‘het leven niet meer zag zitten’ en het liefste zijn vrouw en dochters achterna was gegaan. Izak had geweldige mensen om zich heen. Hij noemt Rick Bink, Jan Duivesteijn (voor wie Izak vierkante stuivers en halve centen spaart; wie kent die muntstukken nog), de buren en de honden. Ja, die crisis is hij ook doorgekomen door zijn viervoeters. Ik geloof hem direct. Het hele interview heeft hij er een op zijn schoot of in zijn armen, kroelt met hem, dat het een lieve lust is.

De wedstrijd ‘wie heeft de grootste…snor’ is snel beslist. Voormalig topscheidsrechter Koos van der Leek wint met voorsprong. Buurman Koos heeft Izak met anderen door de moeilijkste periode van diens leven geleid. ‘De mensen in onze straat letten op elkaar,’ stelt Izak tevreden vast.

De zwaarte van herinneringen

Is het toeval dat Izak Zirkzee in de naar Sara Troost genoemde straat woont, schilderes van kleurrijke taferelen? Nee, toeval bestaat niet. ‘Troost’ vindt de besnorde grensrechter-van-weleer nog elke dag bij zijn buren, bij vrienden en kennissen. ‘Hier letten we op elkaar,’ zegt hij eenvoudig. ‘Sarah’ (Saar), zo heet zijn zus. Het palet van zijn leven heeft een totaal andere niet verwachte inkleuring gekregen. Strakke lijnen, die uiting geven aan verdriet en moed. Een emotioneel schilderij. Begrip, inlevingsvermogen, hartverwarmende empathie vond en vindt hij bij Ingrid, ook een hondenliefhebster, met wie Zirkzee zijn leven deelt.

’s Morgens neemt Izak Zirkzee de krant door. Daarna gaat hij aan de wandel met de honden. ’s Middags fietst hij op een gewone tweewieler naar het strand. Daar wacht Ingrid hem op om met de honden een strandwandeling te maken. Zijn dagen zijn verder gevuld met af en toe een biljartje leggen, puzzelen (Zweeds en Filippine) en voetbal op de televisie.

Ingrid begrijpt de zwaarte van de herinneringen, van het bijna niet te vullen gat dat het verlies van vrouw en dochters heeft geslagen. Genoeg hierover. Izak neemt het woord. ‘Zaterdag was ik bij de wedstrijd Sporting Leiden-DHC 2. Een leuke pot, met de volle winst voor ons, 2-1.’ Al pratend zet hij het glas water neer. Shorty, een van de vier viervoeters, alle van hetzelfde ras (Lhasa Apso, vernoemd naar de hoofdstad van Tibet) keft, dartelt kwispelend om het baasje heen.

Deze viervoeter is een Lhasa-Apso, vernoemd naar de hoofdstad van Tibet. Izak Zirkzee en Ingrid hebben er vier van in huis en zijn er heel gelukkig mee. Ook met de ‘namopperaar’, die altijd het laatste woord wil hebben.
Buienradar? KNMI? Izak Zirkzee heeft deze voorspellers van het weer niet nodig. Hij kan het weer bepalen aan de hand van een slim instrument buiten aan de muur. ‘De R zit in de maand,’ zegt Izak. ‘Het gaat spoedig hard regenen.’ Verdraaid, Zirkzee kreeg gelijk.

‘Hij is de drukste van de vier, moeilijk stil te krijgen. Hij is een echte namopperaar, wil altijd het laatste woord hebben.’ Shelly, Percy en Rowena heten de andere huisgenoten. Izak en Ingrid zijn dol op hun ‘kinderen’. Een van hen is zestien jaar, maakt pijnlijke tijden door, heeft last van artrose. Hij krijgt gemengd door het eten dat Zirkzee zelf voor de honden klaarmaakt, een door de dierenarts geadviseerd smakelijk medicijn, waardoor hij minder pijn lijdt en veel slaapt.  Snel over op voetbal.

Nee, bij fusieclub Sporting Leiden (FC Rijnland + vv Leiden) heeft Izak Zirkzee nooit gevlagd. Dat doet Mark Immink heel goed. In de wedstrijd vv Leiden tegen BeFair hoorde Izak kkkrrrak. Hij wist meteen: zeer zware zweepslag, eind oefening als vlaggenist. Fred van Hees zat op de tribune, hij nam Izaks taak over.

‘De finale van jullie Bledder Cup, wat was dat een fantastische dag. Een reünie, een en al gezelligheid. Iedereen kent mij en ik ken iedereen. Dan weet je het wel. In korte tijd had ik al drie biertjes in mijn mik, gekregen. Nou woon ik om de hoek in de Stevenshof, een stukkie van niks, maar ik wil wel rechtop naar huis. Dat is gelukt.’

Rechtspoot op links

Het gaat goed met de 82-jarige Izak Zirkzee. Een veel voorkomende naam in het Leidse. Zirkzee komt al in 1682 voor in de Burgerlijke Stand van de Sleutelstad. Ene Johannes Zirkzee wordt dat jaar geboren en zal zijn hele leven werkzaam zijn als dekenwerker. Of ‘onze’ Izak een regelrechte afstammeling is van deze Johannes, is onbekend. Het kan de voetballiefhebber ook niet zoveel schelen. ‘Schrijf maar op dat ik van de armentak ben,’ grijnst hij.

A1, met Rick Bink (staand, uiterst links), Izak Zirkzee en leider Eric Jansen (staand 2e en 1ste van rechts). Eric Boef, de vaste vlagger (gehurkt, uiterst links).

Op het pleintje in de buurt van het  kerkhof aan de Groenesteeg trapt hij zijn eerste balletje met de gebroeders Theo en Wim van Kampen, die van LFC naar UVS gingen. Hijzelf speelt ook eerst met zijn vriendje Jan van Tongeren die naar Nieuw-Zeeland zal emigreren, in de kleuren van LFC. ‘In mijn jeugd was aan alles tekort. Geld om nieuwe voetbalkleren te kopen, vergeet dat maar,’ vertelt Zirkzee. ‘Wim van Kampen was uit zijn LFC-shirt gegroeid. Daar ging ik in spelen. Zijn moeder had het genaaid. Groos dat ik was, ik voelde me een echte kanarie.’

De rechtspoot speelde op links. Voor die tijd al een verrassende en vooral gedurfde tactiek. Izak gaat staan en doet voor hoe hij van links naar binnen dribbelde, mannetjes passeerde, de in verwarring gebrachte doelman op het verkeerde been zette en de bal afspeelde aan een speler die nog gunstiger stond opgesteld. Een ego was hij niet. Oorlog, het interview pingpongt heen en weer, van een chronologische aanpak is geen sprake meer. Dat maakt niet uit. Oorlog dus. De eind oktober 1940 geboren latere bankwerker/lasser kan nog glashelder voor de geest halen, dat er in de keuken een dode kat hing. ‘Die had mijn vader gevangen en gevild en wij opgegeten. Zo waar als ik hier zit.’

Ik trek mijn wenkbrauwen op. Izak merkt dat op: ‘Jij denkt natuurlijk dat ik te jong was om dat gezien te hebben. Nee, meneertje, het is echt zo. Bloembollen aten wij ook bij de vleet. Niet smakelijk, maar ze vulden onze maag.’

Accordeon spelende voorzitter

Na een paar jaar LFC, het gezin is inmiddels verhuisd naar de Willem de Zwijgerlaan, vindt er een sportieve verhuizing plaats: Izak Zirkzee kiest voor VNA. Tot resultaten die de kolommen van de kranten haalden, kwam het niet. De toen op het middenveld opererende Zirkzee noemt het elftal waar hij toen deel van uitmaakte ‘een opgeraapt zootje’: ‘Getraind werd er ook niet,’ voegt hij daar licht geamuseerd aan toe, alsof dat een prestatie is.

Waarom hij de overstap naar LDWS maakte, weet hij niet meer. Misschien werd hij toen gevraagd door Siem Hermsen, een vriend, wiens kleinzoon nu bij DoCoS voetbalt. Het kan ook zijn dat toenmalig LDWS-voorzitter Klaas Huner hem overhaalde. Hoe dan ook, deze Klaas maakte diepe indruk op hem. ‘Hij speelde accordeon, zo’n eentje met toetsen en knoppen. Ik vond dat prachtig.’

In het 1ste jaar dat trainer Hennie Beerenfenger (staand 1ste van rechts) A1 onder zijn hoede neemt, maakt hij de talenten kampioen.

Gezelligheid troef bij LDWS. Wanneer de voorzitter zijn instrument omgordde, waren alle ogen op hem gericht. Dan werd er gezongen en ging het bier rond. ‘Winnen deden we weinig,’ lacht Izak. ‘Bij een gelijk spel gingen we in polonaise het veld af en zongen ‘we gaan Europa in’. De supporters van de bezoekende club begrepen niets van die Leidse humor.’ Bij LDWS/zaterdag zat Izak ook op de bank als verzorger, later ook bij de junioren van vv Leiden. Hij had een cursus gevolgd en slaagde erin om spelers na een aanvaring snel op te lappen. ‘Dan snelde ik het veld in met een waterzak en een spons,’ weet hij, ‘het meeste werk had ik aan spelers die last van kramp hadden of een lichte spierscheuring hadden opgelopen.’ De handjes van Izak zorgde voor een snel herstel. Tot plezier van de ‘patiënt’ die immers wil knallen.

D-4 van vv Leiden. Halverwege het seizoen stroomde Izak Zirkzee in. De mannen van trainer Bram Brugman behaalden het kampioenschap. Dik verdiend.

vv Leiden

Tot zijn 42ste blijft Izak LDWS trouw. Hij is dan al getrouwd met Bep van der Zeeuw (een meer dan bekende voetbalnaam) uit de Kraaierstraat, waar de vader van Wim Visser een kapperszaak had, Wim keepte bij LDWS, verkast naar de Lingestraat en sluit zich aan bij vv Leiden. Aan de Smaragdlaan ontluikt een liefde, die tot de dag van vandaag voortduurt. Aan Hennie Beerenfenger zijn de selecties van A en B toevertrouwd. Een sterke zet van het bestuur onder aanvoering van Ed Immink. De geblokte Beerenfenger is een persoonlijkheid en blijkt een kampioenenmaker te zijn.

vv Leiden van de 1ste klasse LVB naar de 4e klasse KNVB. Staand v.l.n.r.: Arnold van Alewijn (verzorger), Hennie Beerenfenger (trainer), Hans Oosterhout (wedstrijdadministratie), Ruud Boot, Peter Selier, Han de Wolff, Rick en Rob Bink, Fred Gravenkamp, Izak Zirkzee (grensrechter), Wilfred Lefebre; gehurkt v.l.n.r.: Fred Vermeer (begeleider), Ronald van Wattum, René Brugman, Fred Pleiter, Ger Hoogstraaten, Peter Heemskerk, Fred Kanbier, Henk Landwaart, Cees van der Linden, Piet Hoogstraaten.

Izak wordt grensrechter, eerst bij B1, vervolgens promoveert hij naar A1. Binnen de club wordt hij een ‘sfeermaker’ genoemd. Altijd even opgeruimd, bij verlies huilt hij en bij winst lacht hij met de spelers. Beerenfenger ziet hoe de vlaggenist optrekt met de mannen. Wanneer Hennie na het wegsturen van de trainer (verlies op verlies) de selectie onder zijn hoede krijgt, vraagt hij Izak als zijn grensrechter. De mannen klikken als Simon & Garfunkel, als Paul McCartney en John Lennon, als Willy en Willeke.

Sponsor Crab Verzekeringen stak het 1ste elftal van vv Leiden regelmatig in het nieuw. Staand v.l.n.r.: Izak Zirkzee (grensrechter), Peter Selier, Hennie Beerenfenger (trainer), Eric Planjer, Rick en Rob Bink, Peter Kerkhof, Fred Vermeer (begeleider); zittend v.l.n.r.: Ruud Boot, Ronald van Wattum, André Deyn, Hassan Kartal, Albert Siera, Fred Kanbier, Koos Siera.
Veel van de clubbladen van vv Leiden heeft Izak Zirkzee bewaard. Bij tijd en wijle maakt hij een nostalgisch rondje door het verleden en leest met plezier de verslagen van wedstrijden en feestavonden.

Beerenfenger gaf de kleine, razendsnelle vlaggenist wel een opdracht mee: ‘Jij zorgt toch wel voor een punt of acht.’ Hier gaat Izak – heel verstandig – niet verder op in. Liever vertelt hij over Cor Cozijn, de voorman van de COVS, het scheidsrechtersgilde, tegenwoordig Scheidsrechters Vereniging Leiden geheten. ‘We zijn een paar keer kampioen geworden en daar hoort altijd een receptie bij. Het bestuur ontvangt dan een bal of een vlag. Cor kwam dan naar mij toe met twee vlaggetjes voor de grensrechters. Hij overhandigde die met de woorden: ‘Jij bent de beste en eerlijkste grensrechter die ik ken’. Ik was dan zo trots als een aap met vier staarten.’

vv Leiden promoveert van de 4e klasse KNVB naar de 3e klasse KNVB. Staand v.l.n.r.: Fred Vermeer (begeleider), Hennie Beerenfenger (trainer), Fred Kanbier, Henk Landwaart, Ruud Boot, Rob en Rick Bink, Ronald van Wattum, Fred Gravenkamp, Izak Zirkzee (grensrechter), Arnold van Alewijn (verzorger); gehurkt v.l.n.r.: Lau Hijman, Hassan Kartal, Paul Kerkhof, Frans Sanders, Peter Selier, Ger Hoogstraaten, Frans de Geus, Koos Siera.

Een roeping

Er gaat nog een anekdote door de vereniging over Rick Bink en jou, wil je daarover vertellen? Er valt een stilte, onderbroken door Shorty die graag aandacht eist. ‘Vooruit dan maar. Wanneer lui van de tegenpartij op ons doel afstormden en Rick kon ze niet bijbenen, stak hij zijn hand op, ten teken dat ik moest vlaggen.’ Of Izak zich aan deze vooraf afgesproken opdracht heeft gehouden, kan hij zich niet herinneren. Haha.  Dan zegt hij: ‘Het is een eenzaam beroep, grensrechter zijn. Je rent in je eentje langs de lijn, doet het zelden goed. Er is altijd wel iemand boos.’ Voorbeelden? ‘De grensrechter is een dankbaar object om je tegen af te zetten. De supporters staan in een groepje en ik ben een solist. Ik heb in mijn loopbaan een hele rits vloeken gehoord die ik nog niet kende. Nee, ik ga ze niet herhalen. De verwensingen zijn niet te tellen. Weet dat ‘hondenlul’ nog het meest vriendelijk was.’

Grensrechter Izak Zirkzee met zijn manschappen van vv Leiden. Staand v.l.n.r.: Izak, Raymond Bergman, Pieter ?, Lex Ravensbergen, Edwin Willemse, Rob Hollebeek, Rob Bink, Sjaak Kamphues, Peter ?, Ton den Dulk (trainer); gehurkt v.l.n.r.: Willem Dreef, Robin Sieval, Willem de Korte, Richard Boot, John Verhoeven.

Hij heeft zich door niets en niemand van de wijs laten brengen, hij is niet te intimideren. ‘Ik had een dikke huid, daar kwam niemand doorheen.’ Tegen Floreant leek het even mis te gaan: ‘Ik had gevlagd, doelpunt afgekeurd. Komt er een speler woedend op mij af gestierd. Ik zag dat de scheidsrechter zich had omgedraaid en ik gaf me die gozer toch een lel voor zijn kop. Beduusd liep hij het veld weer in.’

De A-junioren van vv Leiden zijn neergestreken in Zuid-Limburg. Daar nemen ze deel aan een toernooi in Kerkrade. Spelers en staf verblijven in een hotel in Valkenburg. Onze Izak Zirkzee staat bovenin, 3e van links. Trainer Rick Bink zit gehurkt vooraan, met pet.

Heeft de Stevenshof bewoner ooit overwogen scheidsrechter te worden? ‘Dat heb ik altijd aan Koos van der Leek overgelaten,’ klinkt het spontaan. Koos van der Leek is de buurman van Zirkzee, topscheidsrechter, die internationale wedstrijden floot en daar sappig over kan vertellen. Eentje? Vooruit: In Belgrado werd Koos van het vliegveld afgehaald in een Mercedes limousine en overladen met cadeaus. Zo gaat dat wanneer je de top fluit. Fluiten en vlaggen noemen de buurtjes ‘een roeping’, dat beslis je niet met het volle verstand. Koos en Izak zijn beiden besnord, Koos  is in het bezit van de meeste markante snor van West-Europa, Izak is goede tweede. De voormalige fluitist is in zijn vrije tijd rapporteur voor de KNVB en een heel goede fotograaf. Izak wil dat Koos hem voor de eeuwigheid vastlegt. De heren nemen eerst de sportkrant door, spreken hun verbazing uit voor de bedragen die worden neergeteld voor verdedigers en bepalen dan waar er gefotografeerd wordt. Plaats van handeling wordt het complex van Sporting Leiden.

Het is een jaarlijks terugkerende traditie om gezellig te gaan eten met de sterke selectie van vv Leiden uit het verleden. Met mannen als trainer Hennie Bekkering en Johan Teske; een hoogtepunt waar Izak Zirkzee steeds weer naar uitkijkt.

De fotosessie verloopt zoals al verwacht: uitstekend. Wanneer de LAV-verslaggever huiswaarts keert met een hoofd vol informatie en indrukken, moet hij aan de hondjes van Izak en Ingrid denken en aan een rijmpje uit een verleden: Eenzaam zit ik voor het raam / mij verschrikkelijk te vervelen / ik wou dat ik vier hondjes was / dan konden wij samen spelen. Izak heeft zijn weg gevonden, een prestatie van jewelste. Hij zit zich niet te vervelen. Vanavond bezoekt hij de wedstrijd Sporting Leiden tegen MMO, in het kader van de Sportiff LAV Cup. Hij zet zijn geld op Sporting Leiden.

Foto’s: Collectie Izak Zirkzee e.a.

Actuele foto’s: Marty en Koos van der Leek

Met dank aan Rick Bink voor de ’tip’

vv Leiden mag dan met FC Rijnland zijn opgegaan in Sporting Leiden, de sfeer in de fusieclub is ouderwets fantastisch, vertrouwde Izak Zirkzee de redacteur van LeidenAmateurVoetbal toe. Iedereen kent Izak en Izak kent iedereen.

 

Cees Mentink
Cees Mentink
Still going strong. Levensgenieter, al decennia lang werkzaam in de media. Vastberaden, perfectionist, innemende persoonlijkheid. Charmant. Koning van de Interviews, core business de Oude Clubhelden van LAV.

2 REACTIES

  1. Wat een geweldig verhaal! Ik kon Izak, nog regelmatig tegen als ik kom kijken bij Sporting Leiden. En niet alleen Izak trouwens, ook de broers Bink ( Rick en Rob ) Jan Duivesteijn niet te vergeten. Allen uit de tijd van v v Leiden. Heb nog mooie herinneringen aan de derby’s tussen De Sleutels en Leiden, zowel in de LVB als in de KNVB. Izak,we doen snel weer eens een sappie in de kantine. Mogen de Binkies bij aanschuiven. Groetjes Dick Barnhoorn.

Reacties zijn gesloten.

Must Read